Islandia zimą - pogoda, ubrania i bezpieczna jazda

Wyjazd na Islandię zimą potrafi zachwycić śnieżnymi wodospadami, lodowymi jaskiniami i szansą na zorzę, ale pogoda wymaga rozsądnego planu. Na miejscu temperatura często nie jest ekstremalnie niska, za to wiatr, opady, śliskie drogi i szybko zmieniające się warunki potrafią całkowicie zmienić przebieg dnia. Poniżej wyjaśniam, czego spodziewać się od listopada do marca, jak różnią się poszczególne regiony i co spakować, aby podróż była przyjemnością, a nie walką z aurą.

Czy islandzka zima jest naprawdę mroźna

Najkrótsza odpowiedź brzmi: zwykle nie, ale często odczuwa się ją jak dużo chłodniejszą. Dzięki wpływowi oceanu zimowe temperatury na wybrzeżu są łagodniejsze niż w wielu miejscach w Polsce. W rejonie Reykjavíku oraz na południowym wybrzeżu w ciągu dnia często można spodziewać się wartości od około 0 do 4°C, a nocą temperatura spada w pobliże zera.

Na północy i w głębi wyspy bywa chłodniej, szczególnie podczas bezchmurnych, spokojnych nocy. Islandzkie Biuro Meteorologiczne wskazuje, że najłagodniejsze zimowe warunki występują zwykle na południowym wybrzeżu, gdzie średnie temperatury najchłodniejszych miesięcy utrzymują się w pobliżu zera. Nie oznacza to jednak stabilnej pogody, ponieważ po przejściu frontu temperatura może szybko spaść, a deszcz zmienić się w śnieg.

Największym przeciwnikiem nie jest sam mróz, lecz wiatr. Przy temperaturze 2°C i silnych podmuchach organizm traci ciepło znacznie szybciej, a zwykły spacer przy wodospadzie może stać się niekomfortowy po kilku minutach. Z mojego punktu widzenia właśnie dlatego lepiej patrzeć na prognozę temperatury odczuwalnej i porywów niż na samą temperaturę powietrza.

Deszcz, śnieg i wiatr zmieniają się szybciej niż temperatura

Islandzka zima nie zawsze wygląda jak pocztówka z białym krajobrazem. Na nizinach opady potrafią przechodzić z deszczu w śnieg, a później w marznący deszcz. Wahania wokół 0°C sprawiają, że chodniki, parkingi i drewniane kładki przy atrakcjach bywają bardzo śliskie.

Południowe wybrzeże jest bardziej wilgotne, dlatego przy wodospadach i lodowcach trzeba liczyć się z mokrym śniegiem oraz deszczem. Północ i Fiordy Zachodnie częściej otrzymują trwałą pokrywę śnieżną. W wyżej położonych rejonach śnieg może zalegać od jesieni aż do późnej wiosny.

Wiatr bywa szczególnie uciążliwy przy oceanie. Na otwartej przestrzeni może utrudniać utrzymanie równowagi, przenosić drobiny lodu i ograniczać widoczność. Przy plaży Reynisfjara trzeba dodatkowo zachować dystans od wody, ponieważ fale są nieprzewidywalne niezależnie od tego, czy świeci słońce.

Planując zwiedzanie, zostawiam sobie zawsze co najmniej jeden elastyczny dzień. To prosty sposób na uniknięcie sytuacji, w której jedna śnieżyca albo zamknięta droga przekreśla cały plan. Islandia wynagradza elastyczność, ale szybko karze za zbyt napięty harmonogram.

Ile jest światła dziennego i co to zmienia w podróży

Długość dnia to jeden z najważniejszych elementów zimowego wyjazdu. W grudniu w okolicach Reykjavíku słońce pojawia się nad horyzontem tylko na około 4 godziny. W styczniu dzień wydłuża się do mniej więcej 5 godzin, w lutym do około 8, a w marcu światła jest już ponad 11 godzin.

Nie oznacza to, że przez resztę doby panuje zupełna ciemność. Przed wschodem i po zachodzie występuje długi zmierzch, który daje całkiem dobre światło do fotografowania. Mimo to zimą nie da się rozsądnie zaplanować tylu atrakcji co latem, szczególnie jeśli zamierzasz samodzielnie prowadzić samochód.

Najlepiej układać dzień wokół światła. Rano można przeznaczyć na przejazd, w środku dnia odwiedzać wodospady i punkty widokowe, a po zmroku korzystać z basenów geotermalnych, restauracji albo polować na zorzę. Krótki dzień nie jest wadą samą w sobie, ale wymaga zaakceptowania wolniejszego rytmu.

Zimowe noce są za to idealne do obserwowania zorzy polarnej, jeśli pojawi się aktywność słoneczna i niebo będzie bezchmurne. Nie traktowałbym jej jednak jako gwarantowanego punktu programu. Lepiej zaplanować wyjazd tak, aby był udany także wtedy, gdy przez kilka wieczorów zasłonią ją chmury.

Jak przygotować ubrania i sprzęt na zimowe warunki

Na Islandii najlepiej działa ubieranie warstwowe. Zamiast jednej bardzo grubej kurtki wybieram warstwę termiczną, ocieplenie i wodoodporną warstwę zewnętrzną. Taki zestaw pozwala reagować na zmiany temperatury, a przede wszystkim chroni przed deszczem i wiatrem.

• bielizna termiczna z wełny merino lub materiału syntetycznego,
• ciepły polar albo lekka kurtka puchowa,
• kurtka i spodnie z membraną przeciwdeszczową,
• wodoodporne buty z dobrą podeszwą,
• czapka, rękawiczki oraz komin lub osłona twarzy,
• nakładki antypoślizgowe na buty podczas oblodzenia,
• mały termos, latarka czołowa i powerbank.

Bawełniane ubrania sprawdzają się tu słabo, bo szybko nasiąkają i długo schną. Szczególnie ważne są buty. Na wielu atrakcjach przejście od parkingu do punktu widokowego trwa tylko kilkanaście minut, ale mokra nawierzchnia, lód i silny wiatr sprawiają, że zwykłe miejskie obuwie może nie wystarczyć.

Nie przesadzałbym natomiast z kupowaniem sprzętu ekspedycyjnego, jeśli planujesz typową objazdówkę i krótkie spacery. Dobra ochrona przed wodą i wiatrem jest ważniejsza niż ekstremalnie gruba kurtka. Jeśli wybierasz się do jaskini lodowej, na lodowiec albo dłuższy trekking, sprzęt powinien zapewnić organizator wycieczki lub trzeba go wypożyczyć zgodnie z wymaganiami konkretnej trasy.

Czy zimą można bezpiecznie jeździć po Islandii

Można, ale samodzielna jazda wymaga większego doświadczenia niż latem. Drogi bywają oblodzone, zasypane albo ograniczone przez silny boczny wiatr. Nawet główna droga numer 1 może mieć odcinki trudne dla kierowcy, który nie zna jazdy po śniegu i lodzie.

Przed każdym wyjazdem trzeba sprawdzić prognozę, ostrzeżenia oraz aktualny stan dróg w serwisach SafeTravel i road.is. Samochód z napędem na cztery koła pomaga ruszać na śliskiej nawierzchni, ale nie skraca drogi hamowania i nie daje prawa do ignorowania zamkniętych tras.

Drogi F prowadzące przez interior są zimą zazwyczaj zamknięte. Nie należy też zakładać, że każdą trasę da się przejechać według czasu podanego przez nawigację. Przy złej pogodzie bezpieczniej jest skrócić plan, przenocować w jednym miejscu dłużej albo skorzystać z wycieczki z lokalnym kierowcą.

Jeżeli nie masz doświadczenia w zimowej jeździe, rozsądnym kompromisem jest pobyt w Reykjavíku i wycieczki zorganizowane na południowe wybrzeże, do Złotego Kręgu lub na poszukiwanie zorzy. Oszczędność na wynajmie auta nie ma sensu, jeśli pogoda powoduje stres przez cały wyjazd.

Który zimowy miesiąc wybrać na podróż

Listopad i grudzień oferują najkrótsze dni, ale też długie noce sprzyjające obserwacji zorzy. To dobry okres dla osób, które chcą połączyć atrakcje zimowe z wieczornym odpoczynkiem, choć trzeba liczyć się z ograniczonym czasem na zwiedzanie.

Styczeń pozostaje ciemny i często wietrzny, natomiast krajobrazy mogą być bardzo zimowe. Luty przynosi już zauważalnie więcej światła, a marzec jest moim zdaniem najwygodniejszym kompromisem dla osób, które chcą zobaczyć śnieg, ale nie rezygnować z dłuższych dni.

Co naprawdę decyduje o udanej zimowej wyprawie

Najlepszy plan na Islandię zimą nie polega na upchaniu jak największej liczby atrakcji. Liczy się zapas czasu, elastyczna trasa i codzienna kontrola warunków. Jeśli zaakceptujesz, że niektóre miejsca trzeba odpuścić, podróż będzie spokojniejsza i znacznie bezpieczniejsza.

Przed wyjazdem sprawdź prognozę dla konkretnego regionu, a nie tylko dla całej wyspy. Spakuj ubrania chroniące przed wodą i wiatrem, zarezerwuj noclegi tak, aby nie prowadzić po kilkaset kilometrów po zmroku, i nie traktuj zorzy ani śniegu jako gwarantowanych atrakcji.

Islandzka zima potrafi zmienić deszczowy poranek w niezwykły wieczór z czystym niebem i światłami zorzy. Trzeba tylko zostawić jej trochę miejsca na niespodzianki, bo właśnie zmienność pogody jest częścią tego doświadczenia.